Merhaba arkadaşlar;
Yeni
Bir yazı dizisine başladık, bu yazı dizimizin motivasyonu piyaslarda
çok kullanılan ancak detaylı irdelendiğinde çoğu sektör temsilcisinin
farkında olmadığı bazı hesap usulleri ve katsayıların detaylarına
bakacağız. Bu aşamada yazı dizimizin bu makalesi ülkemizde şu anda
genel geçer standart olan TS 2164 Standardına göre Isı Kaybı Hesaplamak. Makalemizi beğenip paylaşmayı unutmayın.
Türkiye’de binaların ısıtma sistemlerinin projelendirilmesinde uzun yıllar boyunca temel referans standart TS 2164 – Kalorifer Tesisatı Projelendirme Kuralları olmuştur. Günümüzde TS 825 enerji performansı açısından ön planda olsa da, ısıtma yükü (ısı kaybı) hesabı söz konusu olduğunda TS 2164 hâlâ uygulamada yaygın olarak kullanılmaktadır. MMO yayınlarında yer alan hesap yöntemleri de büyük ölçüde TS 2164 esas alınarak hazırlanmıştır.
TS 2164’e Göre Isı Kaybı Hesabının Temel Mantığı
TS 2164 standardında bina ısı kaybı hesabı, iletim (transmisyon) ısı kayıpları ve havalandırma / sızma (infiltrasyon) ısı kayıpları olmak üzere iki ana bileşenden oluşur.
Toplam ısı kaybı şu şekilde ifade edilir:
Qₜ = Qᵢ + Qₕ
Qₜ : Toplam ısı kaybı (W)
Qᵢ : İletim yoluyla ısı kaybı (W)
Qₕ : Havalandırma ve sızma ısı kaybı (W)
1. İletim Isı Kaybı (Transmisyon)
MMO yayınlarında ve TS 2164’te iletim ısı kaybı aşağıdaki formül ile hesaplanır:
Qᵢ = A × U × ΔT
A : Yapı elemanının alanı (m²)
U : Isı geçiş katsayısı (W/m²K)
ΔT : İç ortam sıcaklığı – dış tasarım sıcaklığı (K)
Bu hesap; dış duvarlar, çatı, döşeme, pencere ve kapılar için ayrı ayrı yapılır. Her yapı elemanının U değeri, kullanılan malzemeye ve katman kalınlıklarına göre belirlenir. TS 2164’te U değerleri doğrudan verilmez, ancak MMO teknik kitaplarında tipik yapı elemanları için referans tablolar bulunmaktadır.
2. Havalandırma ve Sızma Isı Kaybı
TS 2164’e göre havalandırma kaynaklı ısı kaybı aşağıdaki formülle hesaplanır:
Qₕ = 0,33 × n × V × ΔT
MMO yayınlarında konutlar için genellikle n = 0,5 – 1,0 1/h aralığı önerilmektedir. Sızdırmazlığı düşük binalarda bu değer artırılır.
2 Katlı Bir Konut İçin Örnek Yaklaşım
Örnek olarak, İstanbul’da yer alan, her katı 100 m² olan, toplamda 2 katlı (200 m²) bir konut ele alalım. Kat yüksekliği 2,8 m kabul edildiğinde toplam hacim:
V = 200 × 2,8 = 560 m³
İç ortam sıcaklığı 20 °C, dış tasarım sıcaklığı 0 °C alındığında:
ΔT = 20 K
Dış duvar alanı: 180 m², U = 0,8 W/m²K
Çatı alanı: 100 m², U = 0,6 W/m²K
Pencere alanı: 30 m², U = 2,8 W/m²K
İletim ısı kaybı yaklaşık olarak:
Duvar: 180 × 0,8 × 20 = 2.880 W
Çatı: 100 × 0,6 × 20 = 1.200 W
Pencere: 30 × 2,8 × 20 = 1.680 W
Qᵢ ≈ 5.760 W
Havalandırma için n = 0,5 alındığında:
Qₕ = 0,33 × 0,5 × 560 × 20 ≈ 1.848 W
Toplam ısı kaybı:
Qₜ ≈ 7.600 W (≈ 7,6 kW)
TS 2164 standardı ve MMO yayınlarında tanımlanan bu yöntem, ısıtma sistemi kapasite seçimi, radyatör metrajı ve kazan gücü hesabı için temel teşkil eder. Manuel hesap yöntemi detaylı ve zaman alıcı olsa da, mühendislik mantığını anlamak açısından son derece önemlidir. Günümüzde bu hesaplar çoğunlukla HVAC yazılımları ile yapılsa da, TS 2164’e hâkimiyet doğru ve güvenilir proje üretiminin temelidir.
MTH Paket ile Hızlı, Doğru ve Standartlara Uygun HVAC Projeleri
Türkiye’de HVAC projelerinde ısıtma yükü hesabı, uzun yıllar boyunca TS 2164 – Kalorifer Tesisatı Projelendirme Kuralları standardına göre yapılmıştır. Makina Mühendisleri Odası (MMO) yayınlarında da detaylı şekilde açıklanan bu yöntem; iletim ve havalandırma ısı kayıplarının ayrı ayrı hesaplanmasını, her yapı elemanının alan, U değeri ve sıcaklık farkı esas alınarak değerlendirilmesini zorunlu kılar. Ancak bu hesap yöntemi, özellikle çok katlı ve karmaşık yapılarda manuel olarak oldukça zaman alıcı ve hata yapmaya açık bir süreçtir.
İşte tam bu noktada, Türkiye’nin ilk ve tek profesyonel HVAC mühendislik yazılımı olan MTH Paket, TS 2164 ve ilgili MMO hesap mantığını dijital ortama taşıyarak sektörde önemli bir boşluğu doldurmaktadır.
TS 2164 Hesap Mantığı MTH Paket’te Nasıl Uygulanıyor?
TS 2164’e göre toplam ısı kaybı;
bileşenlerinden oluşur. MTH Paket, bu iki temel hesabı otomatik ve mühendislik mantığına uygun şekilde ele alır.
Kullanıcıdan;
-
Bina kat sayısı
-
Mahal alanları ve hacimleri
-
Dış duvar, çatı, döşeme ve pencere bilgileri
-
İç ortam ve dış tasarım sıcaklıkları
alınır. Yazılım, MMO yayınlarında kullanılan formülleri esas alarak her yapı elemanı için A × U × ΔT hesabını arka planda yapar. Havalandırma ve sızma kayıpları ise TS 2164’te tanımlanan hava değişim sayısı (n) ve hacim değerleri üzerinden otomatik olarak hesaplanır.
2 Katlı Bir Konutun Isı Kaybı: Manuel Hesap Yerine Dakikalar İçinde Sonuç
Manuel yöntemde; 2 katlı bir konut için dış duvar, çatı, pencere alanlarının tek tek çıkarılması, U değerlerinin tablolarla kontrol edilmesi ve her biri için ayrı hesap yapılması gerekir. MTH Paket’te ise bu süreç:
-
Proje bilgilerinin girilmesi
-
Mahal ve yapı elemanlarının tanımlanması
-
TS 2164 hesap parametrelerinin seçilmesi
-
Tek tuşla sonuç alınması
şeklinde ilerler. Sonuç olarak, toplam ısı kaybı, kat bazında ve mahal bazında detaylı raporlanır. Bu raporlar, kazan kapasitesi seçimi, radyatör metrajı ve ısıtma sistemi tasarımı için doğrudan kullanılabilir.
MTH Paket’in Sektöre Sağladığı Avantajlar
ANT Mekanik tarafından geliştirilen MTH Paket, yalnızca bir hesap aracı değil; mühendislik düşünce sistemini yazılıma dönüştüren bütünleşik bir platformdur. Yazılımın öne çıkan avantajları şunlardır:
-
TS 2164 ve MMO hesap mantığına birebir uyum
-
Manuel hesaplara kıyasla ciddi zaman tasarrufu
-
Hesaplama hatalarının minimuma indirilmesi
-
Proje revizyonlarında saniyeler içinde güncellenen sonuçlar
-
Profesyonel raporlama ve çıktı alma imkânı
TS 2164 standardına göre ısı kaybı hesabı, HVAC mühendisliğinin temel taşlarından biridir. Bu hesabın doğru yapılması, tüm ısıtma sisteminin performansını doğrudan etkiler. MTH Paket, bu kritik süreci dijitalleştirerek mühendislerin hem zamandan kazanmasını hem de standartlara tam uyumlu projeler üretmesini sağlar. Türkiye’de HVAC yazılımları arasında bu kapsam ve profesyonellikte geliştirilen ilk ve tek yerli çözüm olması, MTH Paket’i sektörde ayrıcalıklı bir konuma taşımaktadır.
Konu ile ilgili bir videoda hazırlıyoruz. [Youtube] kanalımızdan izleyebilirsiniz.
TS 2164 Standardına göre Isı Kaybı Hesabı ile ilgili en başarılı çözümü, piyasalarda 30.
yaşını kutlayan, Türkiyenin ilk ve tek profesyonel ısıtma klima soğutma
hesap yazılımı MTH Paket içinde bulacaksınız. MTH Paketini yakından
tanımak ve projelerinizde aradığınız kesin, hızlı, güvenilir çözümler
için [burayı] tıklayınız..
Bir daha ki yazıda buluşmak üzere, hoşçakalın
.jpeg)
